كه ميگويند فاعل و محدث همهء افعال و حوادث خداست و قوله * ( وَمُصَدِّقاً ) * عطفست بر رسولا بر آن دو وجه كه مذكور شد و يا منصوبست باضمار فعلى كه * ( وَجِئْتُكُمْ ) * دلالت بر آن مىكند اى ( و جئتكم مصدقا ) يعنى آمده‌ام بشما در حالتى كه باور دارنده‌ام * ( لِما بَيْنَ يَدَيَّ ) * مر آن چيزى را كه پيش از من بوده * ( مِنَ التَّوْراةِ ) * از تورية كه كتاب موسى است و من تقرير كننده شبهات آنم * ( وَلأُحِلَّ لَكُمْ ) * مقدر باضمار فعل مذكور است كه جئتكم است يا مردود بر قد جئتكم بآية يعنى آمده‌ام به شما يا آورده‌ام بشما آيتى بجهة آنكه حلال كنم براى شما و يا معطوفست بر مصدقا كقولك جئتك معتذر او لا طيب قلبك يعنى آمده‌ام تا تصديق كننده تورية باشم و تا حلال سازم براى شما * ( بَعْضَ الَّذِي ) * برخى از آن چه در شريعت موسى ( ع ) * ( حُرِّمَ عَلَيْكُمْ ) * حرام كرده شده بود بر شما چون شحوم و ثروب بقر و غنم و بقر و لحم ابل و بعضى مرغان كه صيصيه نداشته باشند و بعضى ماهيان و تعظيم شنبه اين دالست بر آنكه شرع عيسى ناسخ شريعت موسوى بوده و تصديق او بتورات مخل احلال بعضى از احكام محرمهء آن نيست همچه ناسخيت بعضى از آيات قرآنى مر بعضى ديگر را كه موجب تناقض و تكاذب نيست چه نسخ در حقيقت بيان انتهاى حكمست و تخصيص آن ببعضى از زمان * ( وَجِئْتُكُمْ بِآيَةٍ ) * و آورده‌ام بشما علامتى * ( مِنْ رَبِّكُمْ ) * از نزد پروردگار شما مراد معجزات و دلايل است و ايراد آيه بلفظ واحد تنبيه است بر آنكه همه در دلالت بر نبوت نازل منزل يك آيه‌اند و تكرير اينكلام بجهة مبالغه و تأكيد است يعنى آورده‌ام بشما آياتى را كه دالند بر نبوت من * ( فَاتَّقُوا اللَّه ) * پس بترسيد از خدا در مخالفت من * ( وَأَطِيعُونِ ) * و فرمان بريد مرا در قبول دعوت حق و گويند مراد بآوردن اين آيه آنست كه گفت * ( إِنَّ اللَّه رَبِّي ) * بتحقيق كه خدايى كه پروردگار من است * ( وَرَبُّكُمْ ) * و پروردگار شما * ( فَاعْبُدُوه ) * پس بپرستيد او را * ( هذا صِراطٌ مُسْتَقِيمٌ ) * اينست راه راست و رساننده به منزل مراد بنا بر قول اخير تعداد اين معنى از آيهء داله بر صدق نبوت او از حيثيت آنست كه آن دعوى حق است كه مجمع عليه جميع رسل است پس فارق باشد ميان نبى و ساحر و يا معنى مراد آنست كه جئتكم بآية على ان اللَّه ربى و ربكم پس بنا بر آنكه مراد به آيه اينقول باشد فَاتَّقُوا اللَّه وَأَطِيعُونِ جملهء معترضه خواهد بود و قول اول براى تمهيد حجت است و قول ثانى براى تقريب حجت به حكم و لهذا فاتقوا اللَّه به كلمه فا بر آن مترتب ساخته ( مكانه قال ) لما جئتكم بالمعجزات القاهرة و الآيات